Micron Document
<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 vector-feature-night-mode-enabled skin-theme-clientpref-os vector-sticky-header-enabled" lang="fr" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Insurrection de Chypre</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://fr.wikipedia.org/wiki/Insurrection_de_Chypre"> <link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Insurrection_de_Chypre rootpage-Insurrection_de_Chypre skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Insurrection de Chypre</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="fr" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="fr" dir="ltr">
<style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r193229805">
/* start https://fr.wikipedia.org/ */


.mw-parser-output .infobox_v3.infobox_conflit_militaire_4_combattants{width:35em;max-width:35em}.mw-parser-output .infobox_v3.infobox_conflit_militaire_3_combattants{width:30em;max-width:30em}


/* end https://fr.wikipedia.org/ */
</style><div class="infobox_v3 infobox infobox--frwiki noarchive">
<div class="entete icon defaut" style="background-color: #b0c4de;">
<div>Insurrection de Chypre<br>Cyprus Emergency</div>
</div>
<div class="images">
</div>
<div class="legend">Soldats britanniques affrontant des manifestants chypriotes à <a href="Nicosie" title="Nicosie">Nicosie</a> pendant la <a href="Bataille_de_l'h%C3%B4pital_de_Nicosie" title="Bataille de l'hôpital de Nicosie">bataille de l'hôpital de Nicosie</a> en 1956.</div>
<table><caption style="background-color:#b0c4de;">Informations générales</caption>
<tbody><tr>
<th scope="row"> Date
</th>
<td>
<time class="nowrap" datetime="1955-04-01" data-sort-value="1955-04-01"><abbr class="abbr" title="premier">1<sup>er</sup></abbr> avril 1955</time> au <time class="nowrap" datetime="1959-02-19" data-sort-value="1959-02-19">19 février 1959</time></td>
</tr>
<tr>
<th scope="row"> Lieu
</th>
<td>
<span class="datasortkey nowrap" data-sort-value="Chypre (colonie britannique)"><span class="flagicon"><span class="mw-image-border noviewer" typeof="mw:File"></span> </span><a href="Colonie_britannique_de_Chypre" title="Colonie britannique de Chypre">Chypre britannique</a></span></td>
</tr>
<tr>
<th scope="row"> <a href="Casus_belli" title="Casus belli"><i><span class="nowrap">Casus belli</span></i></a>
</th>
<td>
<a href="Accords_de_Zurich_et_de_Londres" title="Accords de Zurich et de Londres">Accords de Zurich et de Londres</a> (indépendance de la <a href="Chypre_(pays)" title="Chypre (pays)">république de Chypre</a> et échec de l'<i><a href="%C3%89nosis" title="Énosis">Énosis</a></i>)</td>
</tr>


</tbody></table><table><caption style="background-color:#b0c4de;">Belligérants</caption>
<tbody><tr class="left vborder">
<td class="data"><span class="datasortkey nowrap" data-sort-value="Royaume uni"><span class="flagicon"><span class="mw-image-border noviewer" typeof="mw:File"></span> </span><a href="Royaume-Uni" title="Royaume-Uni">Royaume-Uni</a></span> (<span class="datasortkey nowrap" data-sort-value="Chypre (colonie britannique)"><span class="flagicon"><span class="mw-image-border noviewer" typeof="mw:File"></span> </span><a href="Colonie_britannique_de_Chypre" title="Colonie britannique de Chypre">Chypre britannique</a></span>)<br><a href="T%C3%BCrk_Mukavemet_Te%C5%9Fkilat%C4%B1" title="Türk Mukavemet Teşkilatı">TMT</a> (appuyé par la <a href="Turquie" title="Turquie">Turquie</a>)<br><a href="Parti_progressiste_des_travailleurs" title="Parti progressiste des travailleurs">Parti progressiste des travailleurs</a> (AKEL)</td>
<td class="data"><a href="Ethniki_Organosis_Kyprion_Agoniston" title="Ethniki Organosis Kyprion Agoniston">EOKA</a> (soutenu par la <a href="Gr%C3%A8ce" title="Grèce">Grèce</a>)</td>
</tr>
</tbody></table><table><caption style="background-color:#b0c4de;">Commandants</caption>
<tbody><tr class="left vborder">
<td class="data"><span typeof="mw:File"></span> <a href="John_Harding" title="John Harding">John Harding</a><br><span typeof="mw:File"></span> <a href="Rauf_Denkta%C5%9F" title="Rauf Denktaş">Rauf Denktaş</a><br><span typeof="mw:File"></span> <a href="Ezek%C3%ADas_Papaio%C3%A1nnou" title="Ezekías Papaioánnou">Ezekías Papaioánnou</a></td>
<td class="data"><span typeof="mw:File"></span> <a href="Georges_Grivas" class="mw-redirect" title="Georges Grivas">Georges Grivas</a><br><span typeof="mw:File"></span> <a href="Grig%C3%B3ris_Afxent%C3%ADou" title="Grigóris Afxentíou">Grigóris Afxentíou</a><br><span typeof="mw:File"></span> Michalis Karaolis&nbsp;<a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Michalis_Karaolis" class="extiw external" title="en:Michalis Karaolis"><span class="indicateur-langue" title="Article en anglais&nbsp;: «&nbsp;Michalis Karaolis&nbsp;»">(en)</span></a> †<br><span typeof="mw:File"></span> <a href="Ethniki_Organosis_Kyprion_Agoniston" title="Ethniki Organosis Kyprion Agoniston">Andreas Dimitriou</a></td>
</tr>
</tbody></table><table><caption style="background-color:#b0c4de;">Forces en présence</caption>
<tbody><tr class="left vborder">
<td class="data">entre 25&nbsp;000 et 40&nbsp;000</td>
<td class="data">300</td>
</tr>
</tbody></table><table><caption style="background-color:#b0c4de;">Pertes</caption>
<tbody><tr class="left vborder">
<td class="data">457 morts</td>
<td class="data">90 morts</td>
</tr>
</tbody></table>
<p class="bloc" style="background-color:#b0c4de;"><a href="D%C3%A9colonisation" title="Décolonisation">Décolonisation</a> et <a href="Guerre_froide" title="Guerre froide">guerre froide</a></p>
<table><caption class="hidden" style="">Données clés</caption>
</table>
<p class="mw-empty-elt">
</p>
</div>
<p>L'<b>insurrection de Chypre</b> (<a href="Grec" title="Grec">grec</a>&nbsp;: Απελευθερωτικός Αγώνας της Κύπρου), aussi appelé <b>Urgence de Chypre</b> (en <a href="Anglais" title="Anglais">anglais</a>&nbsp;: <i>Cyprus Emergency</i>), est un conflit militaire s'étant déroulé dans la <a href="Colonie_britannique_de_Chypre" title="Colonie britannique de Chypre">colonie britannique de Chypre</a> de 1955 à 1959, principalement entre un groupe paramilitaire indépendantiste et les forces britanniques.
</p>

<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Contexte">Contexte</h2></div>
<p>Un <a href="R%C3%A9f%C3%A9rendum_de_1950_%C3%A0_Chypre" title="Référendum de 1950 à Chypre">premier référendum sur le rattachement de l'île à la Grèce</a> est organisé le 15 janvier 1950 dans les églises orthodoxes sans l'autorisation des autorités britanniques. Les Chypriotes grecs se prononcent alors à 95,7&nbsp;% en faveur du rattachement à la Grèce&nbsp;; dans l’'immédiat après-guerre, les Britanniques mettent en œuvre une politique répressive envers les partisans de cette union ce qui conduit à une montée rapide des violences dans l'île.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Déroulement"><span id="D.C3.A9roulement"></span>Déroulement</h2></div>
<p>En 1955, l'<a href="Ethniki_Organosis_Kyprion_Agoniston" title="Ethniki Organosis Kyprion Agoniston">Organisation nationale des combattants chypriotes</a> (EOKA), une organisation nationaliste <a href="Chypriotes_grecs" title="Chypriotes grecs">chypriote grecque</a> anticommuniste et pro-grecque, entame une campagne militaire pour lever le contrôle britannique sur l'<a href="Chypre_(%C3%AEle)" title="Chypre (île)">île de Chypre</a> et pour unir le pays à la <a href="Gr%C3%A8ce" title="Grèce">Grèce</a> dans ce qu'ils ont appelé l'<i><a href="%C3%89nosis" title="Énosis">Énosis</a></i>.
</p><p>Une opposition à l'Énosis de la part des <a href="Chypriotes_turcs" title="Chypriotes turcs">Chypriotes turcs</a> a amené la création d'une organisation pour la <a href="Taksim_(politique)" title="Taksim (politique)">partition de Chypre</a>, le <a href="T%C3%BCrk_Mukavemet_Te%C5%9Fkilat%C4%B1" title="Türk Mukavemet Teşkilatı">TMT</a>. Les combats se sont terminés en 1959 avec la signature des <a href="Accords_de_Zurich_et_de_Londres" title="Accords de Zurich et de Londres">accords de Zurich et de Londres</a>, établissant la république indépendante de Chypre, mais sans accorder la partition de Chypre ou son rattachement à la Grèce. Dans le contexte de guerre froide et avec la formation de l'<a href="Organisation_du_trait%C3%A9_de_l'Atlantique_nord" title="Organisation du traité de l'Atlantique nord">OTAN</a>, les trois États étrangers ayant pris parti au processus (Royaume-Uni, Grèce et Turquie), deviennent conjointement garants de l'équilibre constitutionnel de l'île, et donc de son indépendance.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Conséquences"><span id="Cons.C3.A9quences"></span>Conséquences</h2></div>
<p>Le statu quo est maintenu malgré plusieurs périodes de tension entre Chypriotes grecs et turcs jusqu'à la <a href="Coup_d'%C3%89tat_de_1974_%C3%A0_Chypre" title="Coup d'État de 1974 à Chypre">tentative de coup d'État de 1974</a> et à l'<a href="Invasion_turque_de_Chypre" title="Invasion turque de Chypre">invasion turque</a> qui s'ensuit.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Dans_les_arts_et_la_culture_populaire">Dans les arts et la culture populaire</h2></div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Filmographie">Filmographie</h3></div>
<div class="mw-heading mw-heading4"><h4 id="Cinéma"><span id="Cin.C3.A9ma"></span>Cinéma</h4></div>
<ul><li>1964&nbsp;: <i><a href="Derni%C3%A8re_Mission_%C3%A0_Nicosie" title="Dernière Mission à Nicosie">Dernière Mission à Nicosie</a></i> réalisé par <a href="Ralph_Thomas" title="Ralph Thomas">Ralph Thomas</a>.</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Littérature"><span id="Litt.C3.A9rature"></span>Littérature</h3></div>
<div class="mw-heading mw-heading4"><h4 id="Roman">Roman</h4></div>
<ul><li>1962&nbsp;: <i>The High Bright Sun</i> d'<a href="Ian_Stuart_Black" title="Ian Stuart Black">Ian Stuart Black</a>.</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Voir_aussi">Voir aussi</h2></div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Articles_connexes">Articles connexes</h3></div>
<ul><li>Insurrection juive en Palestine&nbsp;<a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Jewish_insurgency_in_Mandatory_Palestine" class="extiw external" title="en:Jewish insurgency in Mandatory Palestine"><span class="indicateur-langue" title="Article en anglais&nbsp;: «&nbsp;Jewish insurgency in Mandatory Palestine&nbsp;»">(en)</span></a> (1944 - 1948)</li>
<li><a href="Insurrection_communiste_malaise" title="Insurrection communiste malaise">Insurrection communiste malaise</a> (1948 - 1960)</li>
<li><a href="R%C3%A9volte_des_Mau_Mau" title="Révolte des Mau Mau">Révolte des Mau Mau</a> (1952 - 1960)</li>
<li>Insurrection du Nyasaland&nbsp;<a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Devlin_Commission" class="extiw external" title="en:Devlin Commission"><span class="indicateur-langue" title="Article en anglais&nbsp;: «&nbsp;Devlin Commission&nbsp;»">(en)</span></a> (1958 - 1960)</li>
<li><a href="R%C3%A9volution_du_14_octobre" title="Révolution du 14 octobre">Révolution du 14 octobre</a> (1963 - 1967)</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Bibliographie">Bibliographie</h3></div>
<ul><li><span class="ouvrage" id="French2015"><span class="ouvrage" id="David_French2015"><abbr class="abbr indicateur-langue" title="Langue : anglais">(en)</abbr> David <span class="nom_auteur">French</span>, <cite class="italique" lang="en">Fighting EOKA&nbsp;: The British Counter-Insurgency Campaign on Cyprus, 1955-1959</cite>, <a href="Oxford_University_Press" title="Oxford University Press">Oxford University Press</a>, <time class="nowrap" datetime="2015-03-19" data-sort-value="2015-03-19">19 mars 2015</time>, 352&nbsp;<abbr class="abbr" title="pages">p.</abbr> <small style="line-height:1em;">(<a href="International_Standard_Book_Number" title="International Standard Book Number">ISBN</a>&nbsp;<span class="nowrap">9780191045592</span>, <a rel="nofollow" class="external text" href="https://books.google.ca/books?id=cmnuBgAAQBAJ&amp;hl=fr&amp;source=gbs_navlinks_s">lire en ligne</a>)</small>, pp.120<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rft.genre=book&amp;rft.btitle=Fighting+EOKA&amp;rft.pub=Oxford+University+Press&amp;rft.stitle=The+British+Counter-Insurgency+Campaign+on+Cyprus%2C+1955-1959&amp;rft.aulast=French&amp;rft.aufirst=David&amp;rft.date=2015-03-19&amp;rft.pages=pp.120&amp;rft.tpages=352&amp;rft.isbn=9780191045592&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AInsurrection+de+Chypre"></span></span></span>.</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Notes_et_références"><span id="Notes_et_r.C3.A9f.C3.A9rences"></span>Notes et références</h3></div>
<ul><li><abbr class="abbr indicateur-langue" title="Langue : anglais">(en)</abbr> Cet article est partiellement ou en totalité issu de l’article de Wikipédia en anglais intitulé <span class="">«&nbsp;<a class="external text" href="https://en.wikipedia.org/wiki/Cyprus_Emergency?oldid=969526902">Cyprus Emergency</a>&nbsp;» <small>(<a class="external text" href="https://en.wikipedia.org/wiki/Cyprus_Emergency?action=history">voir la liste des auteurs</a>)</small></span>.</li></ul>
<div class="references-small decimal" style="">
</div>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Liens_externes">Liens externes</h2></div>
<ul><li><div class="liste-horizontale"><span class="wd_identifiers"><a href="Autorit%C3%A9_(sciences_de_l'information)" title="Autorité (sciences de l'information)">Notices d'autorité</a></span>&nbsp;: <ul><li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://id.loc.gov/authorities/sh99004440">LCCN</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.nli.org.il/en/authorities/987007537212505171">Israël</a></span></li> </ul></div></li>
<li><abbr class="abbr indicateur-langue" title="Langue : anglais">(en)</abbr> <a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.nam.ac.uk/explore/cyprus-1954-2017">Exposition sur la Chypre</a> du <a href="National_Army_Museum" title="National Army Museum">National Army Museum</a>&nbsp;;</li></ul>
<div class="navbox-container" style="clear:both;">


</div>
<ul id="bandeau-portail" class="bandeau-portail"><li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="noviewer skin-invert-image" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail de l’histoire militaire</span> </span></li> <li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="mw-image-border noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail de Chypre</span> </span></li> <li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail du monde colonial</span> </span></li> <li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail de la guerre froide</span> </span></li> <li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail des années 1950</span> </span></li> <li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="noviewer skin-invert-image" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail de l'insurrection</span> </span></li> <li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="mw-image-border noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail de l’Empire britannique</span> </span></li> </ul></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Cet article est issu de <a class="external text" title="Dernière modification le 2025-10-07" href="https://fr.wikipedia.org/wiki/?title=Insurrection_de_Chypre&amp;oldid=229585265">Wikipédia</a>. Sauf mention contraire, le texte est disponible sous <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.fr">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a>. Des conditions supplémentaires peuvent s’appliquer aux fichiers multimédias.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>

</body></html>